Rak jelita grubego należy do najczęstszych nowotworów złośliwych. W Polsce, po postawieniu diagnozy, 5 lat przeżywa 2 razy mniej chorych niż np. w Holandii. Ponad połowa przypadków rozpoznawana jest zbyt późno, ponieważ nie prowadzi się badań przesiewowych. Tymczasem działania prewencyjne dają bardzo dobre wyniki. Wykonywanie sigmoidoskopii i usuwanie napotkanych gruczolaków (polipów) zmniejsza o 60-70% śmiertelność z powodu raka jelita grubego. Pełna kolonoskopia z usuwaniem polipów (które są stanami przedrakowymi) prowadzi do zmniejszenia zapadalności na raka jelita grubego o 76-90%. Optymalnym sposobem na wykrycie tego nowotworu w badaniach przesiewowych jest wykonanie pełnej kolonoskopii raz na 10 lat.

Kolonoskopia to obejrzenie "od środka" całego jelita grubego za pomocą giętkiego instrumentu optycznego wprowadzonego przez odbyt. Do badania trzeba się odpowiednio przygotować (oczyścić jelito). Badanie polecane jest wszystkim osobom w wieku 50-65 lat, bez objawów sugerujących istnienie raka jelita grubego, jak również osobom już od 40 roku życia, które miały w rodzinie przynajmniej jednego krewnego pierwszego stopnia (rodzice, rodzeństwo, dzieci) z nowotworem lub osobom zaniepokojonym wystąpieniem objawów ze strony przewodu pokarmowego (w tym przypadku przed badaniem konieczna jest konsultacja lekarza gastrologa).

W przypadku stwierdzenia zmian patologicznych w trakcie badania, pobierany jest wycinek do badania histopatologicznego. Usuwane są również polipy o wielkości do 10 mm.

Problemami raka jelita grubego zajmuje się funkcjonująca w Centrum Medycznym Damiana Poradnia Profilaktyki Nowotworów Jelita Grubego.