Żylaki kończyn dolnych to jedno z najczęstszych schorzeń w Polsce i na świecie. Mogą być one leczone zachowawczo i operacyjne, przy czym drugi sposób jest bardziej efektywny. Żylaki mogą być pierwotne lub wtórne. Pierwotne rozwijają się samoistnie, a poddstawowymi przyczynami są skłonności genetyczne współistniejące z czynnikami ryzyka takimi jak styl życia, praca z długotrwała pozycją stojącą, wielokrotne ciąże itp. Wtórne to takie, które powstają w następstwie przebytych lub istniejących stanów chorobowych powodujących permanentny zastój krwi w układzie żylnym. Najczęstszą przyczyną są przebyte zapalenia żył głębokich, po których powstaje zespół pozakrzepowy charakteryzujący się nie tylko wtórnymi żylakami, ale także obrzękami i zmianami troficznymi skóry oraz nawrotowych, przewlekłych owrzodzeń zazwyczaj w okolicach kostek przyśrodkowych.

Warunkiem wykonania operacji żylaków kończyn dolnych jest pełna drożność układu głębokiego żył. Krew z kończyn dolnych odpływa dwoma układami, w tym 90% głębokim i w 10% powierzchownym. Żyły pierwszego układu są najważniejsze w kończynie i leżą stosunkowo głęboko pod powięziami i między mięśniami, natomiast drugiego są położone bardziej powierzchownie i mogą być dość swobodnie usuwane, o ile nie są jedyną drogą odpływu krwi z kończyny. Najważniejsze żyły układu głębokiego to żyły biodrowe, udowe, podkolanowe, piszczelowe, piszczelowe przednie i strzałkowe, a powierzchownego to odpiszczelowa wielka i odstrzałkowa będące najdłuższymi w organizmie. Między dwoma układami istnieje system żył łączących, którymi odpływa nadmiar krwi z żył powierzchownych do głębokich. Przepływ ten powinien być jednokierunkowy, co zapewnia obecność zastawek żylnych. Struktury te znajdują się, także w innych żyłach i ułatwiają odpływ krwi z kończyny wbrew prawom grawitacji i ściśle współdziałają z pompą powięziowo-mięśniową.

Najlepszym badaniem układu żylnego jest USG-Doppler z kolorową wizualizacją. Najważniejsze zalety to wysoka swoistość, całkowity brak inwazyjności i nieszkodliwość. Badania te pozwalają na całościowa ocenę żył, diagnostykę patologii i podjęcie prawidłowej decyzji odnośnie strategii postępowania terapeutycznego. W Centrum Medycznym Damiana przed każdym zabiegiem w układzie żylnym wykonujemy tego typu badania. Dysponujemy odpowiednim sprzętem i bardzo doświadczonymi specjalistami w tej dziedzinie.

Najbardziej "proste" żylaki oraz śródskórne poszerzenia żylne - venulektazje zwane potocznie pajączkami leczymy ich nastrzykiwaniem środkami obliterującymi powodującymi ich zamykanie i znikanie. Leczenie to jest stosunkowo nieszkodliwe, pod warunkiem prawidłowej kwalifikacji przypadków oraz wykonania. Wstrzyknięcia są niezbyt bolesne i przeprowadzane za pomocą bardzo cienkich igieł insulinowych. Czasami może wystąpić przemijające uczucie osłabienia, drętwienia rąk itp. Uzyskanie dobrego wyniku wymaga często kilkukrotnych sesji wstrzyknięć.

Bardziej skomplikowane żylaki pierwotne leczy się operacyjnie. Obecnie usuwa się je najczęściej poprzez dość liczne, małe nacięcia skóry o długości zazwyczaj nie przekraczających 2-3 mm co pozwala zastosowanie odpowiednich narzędzi i urządzeń jak zestawy do kriochirurgii ze specjalnymi metalowymi sondami do których jest tłoczony pod ciśnieniem ciekły azot. Sondy te wkłada się poprzez krótkie nacięcia do żylaka lub w jego okolice, zamraża i usuwa podskórnie. Czasami mogą powstać krwiaki, odmroziny z trwałymi przebarwieniami lub pozostawienie żylaka. W przypadku żylaków leżących w dorzeczu żył odpiszczelowych i odstrzałkowych często usuwa się je w całości lub częściowo wraz z bocznicami, a szczególnie wtedy, kiedy są zmienione żylakowato, a ich zastawki spływowe są niewydolne. Czasami można wykonać naprawę ograniczonego uszkodzenia zastawek poprzez ich plastykę. Dotyczy to wybranych przypadków i dokonać może tego doświadczony chirurg naczyniowy. Często powodem żylaków może być niewydolność żył łączących, które w tym wypadku należy rozdzielić poprzez ich podwiązanie, przecięcie lub zamknięcie. Obecnie wykonuje się to video-endoskopowo (SEPS) z około 10 mm cięciem. Cięcie po przyśrodkowej, 1/3 dolnej łydki.

Zabieg odbywa się podskórnie i pod-powięĄowo z użyciem specjalnego staplera, diatermii mono lub biopolarnej lub noża ultradĄwiękowego. Dzięki temu zmniejsza się inwazyjność zabiegu, a zwiększa się jego precyzję. Żylaki wtórne wymagają szczegółowej diagnostyki. W przypadku całkowitej drożności układu głębokiego można je usunąć z żyłami odpiszczelowymi i odstrzałkowymi oraz z rozdzieleniem żył łączących drogą videoendoskopową lub poprzez długie podłużne cięcie po przyśrodkowej stronie łydki(operacja Lintona) lub w linii pośrodkowej, tylnej (operacje Feldera, Lima). Niewydolność lub brak zastawek w żyle udowej lub podkolanowej może wymagać ich rekonstrukcji. Zabiegi te są trudne i mogą być niebezpieczne, wymagają dużego doświadczenie chirurga wyspecjalizowanego w ich przeprowadzaniu. Niedrożność całych odcinków żył głębokich może wymagać wykonania operacji naprawczych np. przesunięcia, transpozycji odcinków żył lub pomostowania, bypass"ów.